AFRIKA yaonywa kuhusu janga la magonjwa yasiyoambukiza.




Na Sophia Kingimali, Dar es Salaam


Magonjwa yasiyoambukiza (NCDs) yameendelea kuwa tishio kubwa kwa afya na uchumi wa nchi za Afrika, hali iliyochochea viongozi wa afya kutoa wito wa kuongeza uwekezaji katika kinga, matibabu na kuimarisha mifumo ya huduma za afya ili kuokoa maisha ya mamilioni ya wananchi.

Wito huo umetolewa leo juni 23,2026 katika Mkutano wa Tatu wa Kimataifa wa PEN-Plus Afrika 2026 unaofanyika katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Julius Nyerere (JNICC) jijini Dar es Salaam, ambapo Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, kupitia Waziri wa Afya Mohamed Mchengerwa, alizitaka nchi za Afrika kuweka afya kuwa ajenda ya maendeleo ya kiuchumi na kijamii.

Akifungua mkutano huo kwa niaba ya Rais Samia, Mchengerwa alisema magonjwa yasiyoambukiza kama kisukari, shinikizo la damu, saratani, magonjwa ya moyo, selimundu na changamoto za afya ya akili yamekuwa mzigo mkubwa kwa mataifa ya Afrika na yanahitaji hatua za pamoja za kuyadhibiti.

Alisema kwa mujibu wa Shirika la Afya Duniani (WHO), magonjwa hayo husababisha zaidi ya vifo milioni 43 duniani kila mwaka, sawa na asilimia 74 ya vifo vyote, huku idadi kubwa ya vifo hivyo ikitokea katika nchi za kipato cha chini na cha kati.

Mchengerwa alisema Tanzania imeendelea kushuhudia ongezeko la magonjwa yasiyoambukiza, ambapo vifo vinavyotokana na magonjwa hayo vimeongezeka kutoka chini ya asilimia 25 katika miaka ya 1980 hadi kufikia asilimia 39 mwaka 2021.

Alibainisha kuwa Serikali imechukua hatua mbalimbali za kukabiliana na changamoto hiyo kupitia uwekezaji katika huduma za afya ya msingi, vifaa tiba na matumizi ya teknolojia ya kidijitali, huku asilimia 80 ya wananchi wakifikia huduma za afya ndani ya umbali wa kilomita tano kutoka makazi yao.

Kwa upande wake, Mkurugenzi wa Kanda ya Afrika wa WHO, Profesa Mohamed Janabi, alisema magonjwa yasiyoambukiza ni “janga linaloua kimya kimya” kwani hayapati uangalizi mkubwa kama magonjwa ya mlipuko licha ya kuendelea kusababisha vifo vingi kila siku.

Alisema kwa sasa takribani mtu mmoja kati ya wanne barani Afrika ana shinikizo la damu, mmoja kati ya 20 anaishi na kisukari na mmoja kati ya saba yupo katika hatari ya kupata saratani kabla ya kufikisha umri wa miaka 75.

Profesa Janabi aliongeza kuwa Afrika inapoteza karibu dola za Marekani trilioni moja kila mwaka kutokana na athari za magonjwa yasiyoambukiza kwa uzalishaji na gharama za matibabu, huku kiwango cha uwekezaji katika kukabiliana na magonjwa hayo kikiwa bado kidogo.

Alisisitiza kuwa mpango wa PEN-Plus umechangia kusogeza huduma za magonjwa sugu karibu na wananchi, ambapo zaidi ya watu 100,000 katika nchi zaidi ya 20 za Afrika tayari wananufaika na huduma hizo.

Naye Mganga Mkuu wa Serikali, Dkt. Grace Maghembe, alisema Tanzania inaendelea kuonyesha dhamira ya kuimarisha mifumo ya afya na kuboresha upatikanaji wa huduma kwa wagonjwa wa magonjwa yasiyoambukiza, jambo lililoifanya kuwa mwenyeji wa mkutano huo kwa mara ya pili.

Kwa upande wake, Ofisa Programu wa PEN-Plus kutoka taasisi ya Helmsley Charitable Trust, James Reid, alisema zaidi ya wagonjwa 170,000 barani Afrika wamenufaika na huduma za mpango huo, huku takribani nchi 20 zikiwa zimeanza au ziko katika hatua za kuutekeleza.

Washiriki wa mkutano huo wa siku tatu wanatarajiwa kujadili mikakati ya kuimarisha kinga, matibabu, upatikanaji wa dawa na teknolojia za afya, pamoja na kuongeza ushirikiano wa kikanda katika kupambana na ongezeko la magonjwa yasiyoambukiza barani Afrika.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

HAPI AWATAKA WAGOMBEA WALIOKOSA UTEUZI KUVUNJA MAKUNDI NA KUUNGANA KUTAFUTA KURA ZA KISHINDO ZA CHAMA HICHO.

Image
Na.Mwandishi Wetu. KATIBU Mkuu Jumuiya ya Wazazi(CCM) Ally Hapi (MNEC)amewataka wagombea ambao hawakupata uteuzi ndani ya chama kuungana na kukitafutia chama na wagombea wake kura za kishindo ili chama kiendelee kushika dola Akizungumza wakati wa uzinduzi huo leo Septemba 13, 2025 amezindua rasmi kampeni za Ubunge Jimbo la Kinondoni zilizofanyika uwanja wa Mwinjuma Kata ya Kinondoni Dar es Salaam Hapi  amewashukuru Wanançhi Kinondoni kwa kujitokeza kwa wingi ambapo amewahakikishia kuwa wamepata mtu sahihi na mchapakazi, mnyenyekevu, anajishusha kwa watu wote wa juu na chini huku akiwataka kutokuwa na mashaka nae. "Nimewahi fanya kazi hapa Kinondoni kama Mkuu wa Wilaya, nafahamu uwezo wa Mgombea wetu wa Chama Cha Mapinduzi (CCM) katika Jimbo la Kinondoni Mheshimiwa Tarimba na sina shaka nae kabisa mpeni kura nyingi za Ndiyo Oktoba 29 na pia kwa Rais wetu Samia Suluhu Hassan na Madiwani wote kutoka CCM. Tuvunje makundi, na sasa tukunjue mioyo tutafute kura kwa Mbunge, Rais na Diwani...
Read more

Msajili Hazina aipa tano TPA

Image
  Na Mwandishi wa OMH,Tanga. Msajili wa Hazina Bw. Nehemiah Mchechu ameipongeza Mamlaka ya Usimamizi wa Bandari Tanzania (TPA) hususan Bandari ya Tanga kwa ufanisi mzuri wa kukusanya   mapato makubwa ikiwa ni matokeo ya kukamilika kwa mradi wa maboresho katika   bandari hiyo. Pongezi hizo zilitolewa na Msajili wa Hazina Jumatatu, Septemba 1, 2025, wakati wa ziara yake katika bandari hiyo kwa lengo la kukagua utendaji kazi wake.  Akiongea mara baada ya kupokea taarifa ya utendajikazi wa bandari hiyo, Bw. Mchechu alisema kuwa  uwekezaji uliofanywa na Serikali ya awamu ya sita chini ya uongozi wa Mhe. Rais Dk. Samia Suluhu Hassan uliogharimu kiasi cha Sh429.1 bilioni umefanya meli kubwa kuweza kutia nanga na shehena ya mzigo pamoja na mapato kuwa makubwa.  "Tutahakikisha kuwa sekta binafsi pamoja na sekta ya umma zinaungana  katika kufanya uwekezaji mkubwa kwa ajili ya manufaa ya umma,” alisema. Aidha,  Bw. Mchechu aliwataka wafanyakazi wa ...
Read more

YUSUPH RAI AWASII WANANCHI TEMEKE KUCHAGUA MTU SIO CHAMA KWA MAENDELEO YA JIMBO HILO.

Image
  Na. Sophia Kingimali,Dar es salaam Mgombea ubunge jimbo la Temeke kupita chama cha wakulima(AAFP)Yusuph Rai ameweka wazi vipaumbele vyake pindi atakapo pewa ridhaa kuongoza jimbo hilo kwa kuhakikisha anakuwa mbunge wa wanachi na sio mbunge wa chama. Akizungumza leo Septemba 15,2025 wakati akizindua kampeni zake Temeke Jijini Dar es salaam amesema amefikia uamuzi wa kugombea nafasi hiyo baada ya kuona viongozi wote waliotangulia katika jimbo hilo hawajaweza kutatua kero za wananchi. "Jimbo hili katika miaka yote tumekosa viongozi wanaokwenda kututatulia kero zetu wanaochaguliwa wanafanyakazi kwa ajili ya maslahi ya vyama vyao na maslahi yao binafsi niwaombe wanatemeke sasa chagueni mtu na sio chama kwani ni lazima tupate mabadiliko ya kweli",Amesema.  Aidha Rai ameongeza kuwa atahakikisha anafanya mabadiliko katika miundombinu mbalimbali ambayo ni changamoto kwenye jimbo hilo ikiwemo miundombinu ya Elimu,Afya,barbara,takataka na miundombinu ya maji safi na salama. "Mkin...
Read more